Εδώ και 14 χρόνια επενδύονται περίπου 2,5 εκατ. ευρώ ετησίως στις ακαδημίες – Μόνο οι Κωνσταντέλιας, Τζίμας, Κουλιεράκης, Τζόλης, Κουλούρης, Κούτσιας και Πέλκας έχουν αποφέρει στην ΠΑΕ 85,91 εκατομμύρια ευρώ.
Η συμφωνία του ΠΑΟΚ με την Μπορούσια Ντόρτμουντ για τη μεταγραφή του Γιάννη Κωνσταντέλια δεν είναι απλώς η ακριβότερη πώληση στην ιστορία του συλλόγου. Αποτελεί, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, την πιο εντυπωσιακή απόδειξη της υπεραξίας που έχει δημιουργήσει ο Δικέφαλος του Βορρά μέσα από τη συστηματική επένδυση στις ακαδημίες του.
Η αποχώρηση του Κωνσταντέλια δεν πέρασε απαρατήρητη, προκαλώντας αντιδράσεις – κάτι απόλυτα λογικό. Για τον κόσμο του ΠΑΟΚ, ο 23χρονος μεσοεπιθετικός δεν ήταν απλώς ένας εξαιρετικός ποδοσφαιριστής, αλλά “δικό τους παιδί”, το μεγαλύτερο ταλέντο που ανέδειξε ο σύλλογος εδώ και δεκαετίες και σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη γενιά νεαρών φιλάθλων.
Πέρα όμως από τη συναισθηματική διάσταση, υπάρχει και η ευρύτερη εικόνα: το 2026 ο ΠΑΟΚ βρίσκεται πολύ μακριά από το σημείο στο οποίο ήταν όταν ο Ιβάν Σαββίδης ανέλαβε την ΠΑΕ, το καλοκαίρι του 2012.
Ακαδημίες που αποδίδουν καρπούς
Εδώ και 14 χρόνια, ο σύλλογος επενδύει σταθερά περίπου 2,5 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο στις ακαδημίες του. Δεν πρόκειται για εφάπαξ χρηματοδότηση κάποιας υποδομής ή προγράμματος, αλλά για μια συνεχή επένδυση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ διαχρονικά, που περιλαμβάνει ανθρώπινο δυναμικό, scouting, προπονητές, ομάδες, μετακινήσεις, τουρνουά και μια ολοκληρωμένη παραγωγική διαδικασία. Και πλέον, τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα.
Ανάμεσα στις 22 μεγαλύτερες πωλήσεις του ΠΑΟΚ επί εποχής Σαββίδη, οι επτά αφορούν παιδιά της ακαδημίας: Κωνσταντέλιας, Τζίμας, Κουλιεράκης, Τζόλης, Κουλούρης, Κούτσιας και Πέλκας. Μόνο αυτοί οι επτά έχουν αποφέρει στην ΠΑΕ 85,91 εκατομμύρια ευρώ – ποσό που αφορά αποκλειστικά τις συγκεκριμένες μεταγραφές, χωρίς να συνυπολογίζονται μικρότερες πωλήσεις, τροφεία μεταπώλησης και άλλες συμφωνίες που διευρύνουν ακόμη περισσότερο το οικονομικό αποτύπωμα.
Ουσιαστικά, ο ΠΑΟΚ έχει δημιουργήσει μέσα στα χρόνια μια πραγματική μηχανή παραγωγής υπεραξίας.
Ο Κωνσταντέλιας είναι η κορυφαία, όχι όμως η μοναδική περίπτωση. Πριν από εκείνον, ο Χρήστος Τζόλης είχε μεταβεί στη Νόριτς έναντι 11 εκατ. ευρώ, με επιπλέον 600.000 ευρώ να ακολουθούν αργότερα. Ο Κωνσταντίνος Κουλιεράκης πέρασε στη Βόλφσμπουργκ αντί 11,75 εκατ. ευρώ, ενώ η υπόθεση Στέφανου Τζίμα απέφερε συνολικά 22,5 εκατ. ευρώ στα ταμεία του συλλόγου.
Ξεχωριστή είναι και η περίπτωση του Δημήτρη Γιαννούλη: ο ΠΑΟΚ τον απέκτησε πολύ νέο από τον Βατανιακό, έναντι περίπου 20.000 ευρώ, τον ανέπτυξε ποδοσφαιρικά και η μεταγραφή του στη Νόριτς απέφερε συνολικά 8,5 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, η αξία της όλης διαδικασίας δεν μετριέται μόνο σε πωλήσεις. Τα “παιδιά” των ακαδημιών βρήκαν χρόνο συμμετοχής στην πρώτη ομάδα – άλλα περισσότερο, άλλα λιγότερο – την ίδια περίοδο που ο ΠΑΟΚ κατέκτησε δύο πρωταθλήματα και τέσσερα Κύπελλα, πραγματοποίησε σημαντικές ευρωπαϊκές πορείες και έφτασε δύο φορές στα προημιτελικά του Conference League. Παράλληλα, τα τμήματα υποδομής έχουν συγκεντρώσει 23 τίτλους, συνθέτοντας μία από τις πιο ισχυρές παραγωγικές διαδικασίες στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Το δίλημμα «τίτλοι ή ακαδημίες» δεν επιβεβαιώθηκε στην περίπτωση του ΠΑΟΚ. Η χρήση νεαρών ποδοσφαιριστών δεν λειτούργησε ανασταλτικά για τις κατακτήσεις της πρώτης ομάδας· αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις αυτά τα «παιδιά» συνέβαλαν στην αγωνιστική επιτυχία και στη συνέχεια δημιούργησαν σημαντική οικονομική αξία.
Από τη Θεσσαλονίκη στα “top” πρωταθλήματα
Υπάρχει κι ένα ακόμη στοιχείο που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε μακρινό: τρία “παιδιά” της ακαδημίας του ΠΑΟΚ αγωνίζονται σήμερα σε τρία από τα κορυφαία πρωταθλήματα της Ευρώπης. Ο Τζόλης στην Premier League με την Άρσεναλ, ο Κωνσταντέλιας στη Bundesliga και το Champions League με την Ντόρτμουντ, και ο Κουλιεράκης στη Serie A με τη Ρόμα.
Για μια ακαδημία, αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη δυνατή διαφήμιση, ίσως μεγαλύτερη κι από τα ίδια τα έσοδα των πωλήσεων. Ένα παιδί 12-13 ετών και η οικογένειά του βλέπουν πλέον ότι στον ΠΑΟΚ υπάρχει ένας ρεαλιστικός δρόμος: από τα τμήματα υποδομής, μέσω της Τούμπας, ως την Premier League, τη Bundesliga, τη Serie A και το Champions League.
Αυτό είναι το κεφάλαιο που ο σύλλογος οφείλει να προστατεύσει την επόμενη ημέρα του Κωνσταντέλια. Η πώληση ενός τέτοιου ποδοσφαιριστή δεν πρέπει να αποτελεί το τέλος της διαδικασίας, αλλά να τη χρηματοδοτεί, επιστρέφοντας μέρος της υπεραξίας εκεί όπου δημιουργήθηκε και ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την παραγωγική βάση του συλλόγου.
Ο Ιβάν Σαββίδης μπορεί να δέχεται κριτική για αρκετές επιλογές του, όμως στο κομμάτι των ακαδημιών οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: σταθερή επένδυση διαχρονικά, εκατοντάδες παιδιά μέσα από την παραγωγική διαδικασία, δεκάδες στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο, αρκετά στην πρώτη ομάδα, ορισμένα σε άλλους συλλόγους της Super League και κάποια στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Το επόμενο βήμα, μάλιστα, μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο. Το ιδιόκτητο προπονητικό κέντρο στη Θέρμη αλλάζει τα δεδομένα για τον σύλλογο. Αν όλα τα παραπάνω επιτεύχθηκαν χωρίς μια ολοκληρωμένη, σύγχρονη υποδομή αποκλειστικά δική του, το ερώτημα είναι τι μπορεί να πετύχει ο ΠΑΟΚ πλέον, έχοντας εγκαταστάσεις αντίστοιχες του μεγέθους της επένδυσής του.
Εκεί, ίσως, κρύβεται η μεγαλύτερη υπεραξία των 32 εκατομμυρίων του Κωνσταντέλια: όχι μόνο στο ποσό που θα καταγραφεί στα ταμεία της ΠΑΕ, αλλά στο μήνυμα που αφήνει πίσω του.
Ο ΠΑΟΚ έχει βρει ένα μοντέλο που παράγει ποδοσφαιριστές, στελεχώνει την πρώτη ομάδα, δημιουργεί έσοδα και στέλνει «δικά του παιδιά» στα μεγαλύτερα πρωταθλήματα της Ευρώπης. Το ζητούμενο δεν είναι να βρεθεί ο επόμενος Κωνσταντέλιας -τέτοιοι ποδοσφαιριστές δεν εμφανίζονται κατά παραγγελία- αλλά να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο η δεξαμενή από την οποία θα προκύψει ο επόμενος Τζόλης, ο επόμενος Κουλιεράκης, ο επόμενος Τζίμας. Και, κάποια στιγμή, ένας ακόμη Κωνσταντέλιας.
